نکات اساسی در خصوص مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی

تاریخ : 1396/03/08

تعداد بازدید : 65

0 امتیاز از 0 رای

مؤدیان مالیاتی جهت بهره‌مندی از تسهیلات و مزایای در نظر گرفته شده در قانون، موظف به انجام تکالیف قانونی هستند. زیرا عدم رعایت تکالیف، موجب تعلق جرایم و محرومیت از معافیت‌های مالیاتی برای آنان خواهد شد. از این رو در این قسمت به بررسی پاره‌ای از مواد و بندهای مهم قانونی در بخش مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی می‌پردازیم:

filereader.php?p1=main_1679091c5a880faf6
مؤدیان مالیاتی جهت بهره‌مندی از تسهیلات و مزایای در نظر گرفته شده در قانون، موظف به انجام تکالیف قانونی هستند. زیرا عدم رعایت تکالیف، موجب تعلق جرایم و محرومیت از معافیت‌های مالیاتی برای آنان خواهد شد. از این رو در این قسمت به بررسی پاره‌ای از مواد و بندهای مهم قانونی در بخش مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی می‌پردازیم:

1) مشمولین مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی:

کلیه‌ی شرکت‌ها و مؤسسات تجاری و انتفاعی که مراحل قانونی در اداره‌ی ثبت شرکت‌ها را طی نموده و به ثبت رسیده‌اند و دارای شماره‌ی ثبت می‌باشند، مشمول مالیات بر درآمد می‌باشند.

2) درآمد مشمول مالیات و نرخ مالیاتی مربوط:

به استناد ماده‌ی ۱۰۵ قانون مالیات‌های مستقیم، جمع درآمد شرکت‌ها و درآمد ناشی از فعالیت‌های انتفاعی سایر اشخاص حقوقی که از منابع مختلف در ایران یا خارج از ایران تحصیل می‌شود، پس از وضع زیان‌های حاصل از منابع غیر معاف و کسر معافیت‌های مقرر، به استثنای مواردی که طبق مقررات این قانون دارای نرخ جداگانه‌ای می‌باشد، مشمول مالیات به نرخ 25% خواهند بود.

3) تکلیف اشخاص حقوقی:

الف ـ ارائه‌ی اظهارنامه‌ی مالیاتی موضوع ماده‌ی ۱۱۰

ـ بر اساس ماده‌ی ۱۱۰، اشخاص حقوقی مکلف‌اند اظهارنامه و ترازنامه و حساب سود و زیان متکی به دفاتر و اسناد و مدارک خود را، حداکثر تا چهار ماه پس از سال مالیاتی همراه با فهرست هویت شرکاء و سهامداران و حسب مورد میزان سهم الشرکه یا تعداد سهام و نشانی هر یک از آن‌ها را، به اداره‌ی امور مالیاتی که محل فعالیت اصلی شخص حقوقی در آن واقع است، ارائه و مالیات متعلق را پرداخت نمایند. پس از ارائه‌ی اولین فهرست مزبور، ارایه‌ی فهرست تغییرات در سنوات بعد، کافی خواهد بود.

ـ محل ارائه‌ی اظهارنامه و پرداخت مالیات اشخاص حقوقی خارجی و مؤسسات مقیم خارج از ایران که در ایران دارای اقامتگاه یا نمایندگی نمی‌باشند، تهران است.

حکم این ماده در مورد کارخانه‌داران و اشخاص حقوقی در دوران معافیت نیز جاری خواهد بود.

ب ــ پلمپ دفاتر قانونی:

اشخاص حقوقی بایستی قبل از شروع سال مالی جدید، اقدام به پلمپ دفاتر در اداره‌ی ثبت شرکت‌ها نمایند.

ج ـ پرداخت حق تمبر:

اشخاص حقوقی باید ظرف مدت دو ماه از تاریخ ثبت قانونی مالیات، حق تمبر را پرداخت نمایند. ضمناً در مورد شرکت‌هایی که به افزایش سرمایه اقدام می‌نمایند، مکلفند ظرف دو ماه از تاریخ افزایش سرمایه در اداره‌ی ثبت شرکت‌ها نسبت به ابطال تمبر اقدام نمایند.

د ـ ارائه‌ی لیست حقوق بگیران:

اشخاص حقوقی بایستی هنگام پرداخت یا تخصیص حقوق، مالیات متعلق را طبق مقررات ماده‌ی ۸۵ این قانون، محاسبه، کسر و ظرف 30 روز ضمن ارائه‌ی لیست حقوق بگیران که حاوی مشخصاتی نظیر نام و نشانی دریافت کنندگان حقوق و میزان آن می‌باشد، به اداره‌ی امور مالیاتی محل پرداخت نموده و در ماه‌های بعد فقط تغییرات را اعلام نمایند.

مهلت رسیدگی به مالیات اشخاص حقوقی(شرکت‌ها):

ـ در صورت ارائه‌ی اظهارنامه‌ی مالیاتی موضوع ماده ۱۱۰، یک سال

 ـ در صورت عدم ارایه‌ی اظهارنامه‌ی مالیاتی، پنج سال


4) روش‌های رسیدگی به مالیات اشخاص حقوقی:

الف) رسیدگی از طریق دفاتر

اگر اشخاص حقوقی در موعد مقرر اقدام به ارائه‌ی اظهارنامه، ترازنامه، صورت حساب سود و زیان، ارائه‌ی دفاتر قانونی(روزنامه و کل)، اسناد و مدارک نمایند و درآمد اعلام نمایند، رسیدگی از طریق دفاتر صورت می گیرد.

ب) رسیدگی از طریق علی الراس

ـ در صورتیکه اشخاص حقوقی از ارائه‌ی اظهارنامه‌ی مالیاتی در موعد مقرر خودداری نموده و هم‌چنین نسبت به سایر تکالیف خویش اقدام ننمایند، رسیدگی مالیات آن‌ها از طریق علی الراس انجام می‌پذیرد.

ـ رد دفاتر از سوی هیأت بند ۳ ماده ۹۷ به علت عدم رعایت آیین نامه تحریر دفاتر


5) ارجاع پرونده به هیأت بند ۳ ماده ۹۷ قانون مالیات مستقیم:

در صورت عدم رعایت آیین‌نامه‌ی تحریر دفاتر، پرونده‌ی مالیاتی شرکت مورد رسیدگی به هیأت بند ۳ ماده ۹۷ قانون مالیات مستقیم ارجاع داده می‌شود. نمونه‌هایی از عدم رعایت آیین‌نامه در ذیل اشاره می‌گردد:

  • تأخیر در پلمپ
  • تأخیر ثبت وقایع مالی
  • فاکتورهای فروش شماره‌‌ی سریال چاپی نداشته باشند
  • اسناد درآمدی مورد قبول سازمان امور مالیاتی نباشد
  • دفاتر برای تشخیص درآمد مشمول مالیات، قابل رسیدگی نباشند. مثلاً شرکت تولیدی، محاسبه‌ی بهای تمام شده را ارائه ننماید یا شرکت بازرگانی صورت گردش کالا ندهد.
نکته: در صورت ارجاع پرونده به هیأت بند ۳ دو ماه به مهلت رسیدگی اضافه می گردد.


filereader.php?p1=main_37693cfc748049e45
6) معافیت‌ها:

به استناد ماده‌ی ۱۳۲، درآمدِ مشمولِ مالیاتِ ابرازیِ ناشی از فعالیت‌های تولیدی و معدنی در واحدهای مربوط، در بخش‌های تعاونی و خصوصی که از اول سال ۱۳۸۱ به بعد، از طرف وزارتخانه‌های ذیربط، برای آن‌ها پرونده‌ی بهره‌برداری صادر یا قرارداد استخراج و فروش منعقد می‌شود، از تاریخ شروع بهره‌برداری یا استخراج، به میزان 80% به مدت چهارسال و در مناطق کمتر توسعه یافته به میزان 100% به مدت ده سال، از مالیات موضوع ماده ۱۰۵ این قانون، معاف هستند.

  • معافیت‌های موضوع این ماده شامل درآمد واحدهای تولیدی و معدنی مستقر در شعاع 120 کیلومتری مرکز تهران و 50 کیلومتری مرکز اصفهان و 30 کیلومتری مراکز استان‌ها و شهرهای دارای بیش از 300 هزار نفر جمعیت بر اساس آخرین سرشماری، به استثنای شهرک‌های صنعتی مستقر در شعاع 30 کیلومتری مراکز استان‌ها و شهرهای مذکور، نخواهد بود.

  • 100% درآمد شرکت‌های تعاونی روستایی، عشایری، کشاورزی، صیادان، کارگری، کارمندی، دانشجویان و دانش‌آموزان و اتحادیه‌های آن‌ها، از مالیات معاف است.

  • هم‌چنین بر اساس ماده ۱۳۸، آن قسمت از سودِ ابرازی شرکت‌های تعاونی و خصوصی که برای توسعه، بازسازی و نوسازی یا تکمیل واحدهای موجود صنعتی و معدنی خود، یا ایجاد واحدهای جدید صنعتی یا معدنی در آن سال مصرف گردد، از 50% مالیات متعلقه‌ی موضوع ماده ۱۰۵ این قانون، معاف خواهد بود.

  • در صورتیکه هزینه‌ی اجرای طرح یا طرح‌های یاد شده در هر سال، مازاد بر سود ابرازی همان سال باشد و یا از هزینه‌ی طرح سرمایه‌گذاری، کمتر باشد، شرکت می‌تواند از معافیت مذکور در محاسبه‌ی مالیات سود ابرازی سال‌های بعد، حداکثر به مدت 3 سال و به میزان مازاد مذکور و یا باقیمانده‌ی هزینه‌ی اجرای کامل طرح بهره‌مند شود.

  • به استناد تبصره‌ی ۳ ماده ۱۳۸، کارخانه‌های واقع در محدوده‌ی آبریز تهران که تعداد کارکنان آن‌ها کمتر از 50 نفر نباشد، در صورتیکه تأسیسات خود را کلاً به خارج از شعاع 120 کیلومتری مرکز تهران انتقال دهند، بر اساس ضوابطی که از طرف وزارت امور اقتصادی و دارایی و وزارت ذیربط، حسب مورد برقرار می شود، تا 10 سال از تاریخ بهره‌برداری در محل جدید، از پرداخت مالیات بر درآمد ناشی از فعالیت صنعتی مربوط، معاف خواهند بود.

7) مقررات مالیاتی مربوط به شرکت‌های ترکیبی یا ادغامی:

به استناد ماده‌ی ۱۱۱، شرکت‌هایی که با تأسیس شرکت جدید یا با حفظ شخصیت حقوقی یک شرکت، در هم ادغام یا ترکیب می‌شوند از لحاظ مالیاتی مشمول مقررات زیر می‌باشند:

  • تأسیس شرکت جدید یا افزایش سرمایه‌ی شرکت موجود تا سقف مجموع سرمایه‌های ثبت شده‌ی شرکت‌های ادغام یا ترکیب شده، از پرداخت دو در هزار حق تمبر موضوع ماده‌ی ۴۸ این قانون معاف است.

  • انتقال دارایی‌های شرکت‌های ادغام یا ترکیب شده به شرکت جدید یا شرکت موجود، حسب مورد به ارزش دفتری مشمول مالیات مقرر در این قانون نخواهد بود.

  • مالیات شرکت‌های ادغام یا ترکیب شده در شرکت جدید یا شرکت موجود، مشمول مالیات دوره‌ی انحلال موضوع بخش مالیات بر درآمد این قانون نخواهد بود.

  • استهلاک دارایی‌های منتقل شده به شرکت جدید یا شرکت موجود باید بر اساس روال قبل از ادغام یا ترکیب ادامه یابد.

  • هرگاه در نتیجه‌ی ادغام یا ترکیب، درآمدی به هر یک از سهامداران در شرکت‌های ادغام یا ترکیب شده تعلق گیرد، طبق مقررات مربوط، مشمول مالیات خواهند بود.

  • کلیه‌ی تعهدات و تکالیف مالیاتی شرکت‌های ادغام یا ترکیب شده، به عهده‌ی شرکتِ جدید یا موجودِ حسب مورد، می‌باشد.

8) نکاتی در خصوص اشخاص حقوقی یا شرکت‌های منحل شده:

الف ـ ارایه اظهارنامه‌ی صورت دارایی و بدهی

بر اساس ماده‌ی ۱۱۴، آخرین مدیر یا مدیران شخص حقوقی، مشترکاً موظف‌اند قبل از تاریخ تشکیل مجمع عمومی یا سایر ارکان صلاحیت‌دار که برای اتخاذ تصمیم نسبت به انحلال شخص حقوقی دعوت شده است، اظهارنامه‌ای حاوی صورت دارایی و بدهی شخص حقوقی در تاریخ دعوت، روی نمونه‌ای که بدین منظور از طرف سازمان امور مالیاتی تهیه می‌گردد، تنظیم و به اداره‌ی امور مالیاتی مربوط ارائه نمایند.

ب ـ مأخذ محاسبه مالیات شرکت‌های منحل شده

طبق ماده‌ی ۱۱۵، مأخذ محاسبه‌ی مالیات آخرین دوره‌ی عملیات اشخاص حقوقی که منحل می‌شود، ارزش دارایی شخص حقوقی است منهای بدهی‌ها و سرمایه‌ی پرداخت شده و اندوخته‌ها و مانده سودهایی که مالیات آن‌ها قبلاً پرداخت گردیده است.

ج ـ تکلیف مدیران تصفیه

به استناد ماده‌ی ۱۱۶، مدیران تصفیه مکلف‌اند ظرف شش ماه از تاریخ انحلال(تاریخ ثبت انحلال شخص حقوقی در اداره‌ی ثبت شرکت‌ها) اظهارنامه‌ی مالیاتی مربوط به آخرین دوره‌ی عملیات شخص حقوقی را بر اساس ماده‌ی ۱۱۵ این قانون تنظیم و به اداره‌ی امور مالیاتی مربوط ارائه و مالیات متعلق را پرداخت نمایند.

9) جرایم پیش بینی شده:
الف ـ جرایم تخلف مدیران

ـ جریمه‌ی تخلف آخرین مدیران شخص حقوقی از لحاظ ارائه‌ی اظهارنامه‌ی موضوع ماده‌ی ۱۱۴ این قانون، ظرف مهلت مقرر یا ارائه‌ی اظهارنامه‌ی خلاف واقع، به ترتیب عبارت است از 2% و 1% سرمایه‌ی پرداخت شده‌ی شخص حقوقی در تاریخ انحلال

ـ جریمه‌ی تخلف مدیر یا مدیران تصفیه در مورد تقسیم دارایی شخص حقوقی، قبل از تصفیه‌ی امور مالیاتی شخص حقوقی یا قبل از سپردن تأمین مقرر موضوع ماده‌ی ۱۱۸ این قانون معادل 20% مالیات متعلق خواهد بود که از مدیر یا مدیران تصفیه وصول می گردد.

ب ـ جرایم عدم ارائه‌ی اظهارنامه و دفاتر

ـ عدم ارایه‌ی اظهارنامه توسط اشخاص حقوقی، 40% مالیات

ـ عدم ارایه‌ی ترازنامه یا حساب سود و زیان، 20% مالیات

ـ عدم ارایه‌ی دفاتر قانونی، 20% مالیات

ـ عدم قبولی دفاتر جریمه ای معادل ده درصد ( ۱۰%)

ج ـ جریمه‌ی دیرکرد ماده‌ی ۱۹۰

ـ در صورت ارائه‌ی اظهارنامه: 5/2% مالیات به ازای هر ماه از تاریخ انقضای مهلت ارائه‌ی آن نسبت به مبلغ مندرج در آن

ـ در صورت عدم ارائه‌ی اظهارنامه: 5/2% مالیات به ازای هر ماه از تاریخ انقضای مهلت اظهارنامه یا سررسید پرداخت مالیات حسب مورد می‌باشد.

ـ جریمه‌ی عدم پرداخت حق تمبر معادل دو برابر اصل حق تمبر

ـ عدم ارائه‌ی لیست حقوق در موعد مقرر یا تأخیر در ارائه‌ی معادل ۲% کل حقوق پرداختی

ـ عدم پرداخت به موقع مالیات حقوق یا تاخیر معادل ۲۰ % مالیات پرداخت نشده
نظر شما